پیمان گنجی، از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده است. این حکم در حالی صادر شده که بر اساس اطلاعات منتشرشده، سوزاندن اموال عمومی به عنوان یکی از مصادیق اتهام منتسب به وی مطرح شده و پرونده او هماکنون در دیوان عالی کشور در دست بررسی است
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۳ خردادماه ۱۴۰۵ – صدور حکم اعدام برای پیمان گنجی، جوان ۳۳ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، بار دیگر نگرانیها درباره صدور احکام سنگین علیه معترضان را افزایش داده است. این زندانی که هماکنون در زندان تهران بزرگ نگهداری میشود، از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده است. پرونده او اکنون برای رسیدگی در مرحله فرجامخواهی به شعبه ۹ دیوان عالی کشور ارجاع شده است.
پیمان گنجی چگونه بازداشت و به اعدام محکوم شد؟
بر اساس اطلاعات دریافتی، پیمان گنجی در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. پس از بازداشت، وی به زندان تهران بزرگ منتقل و روند رسیدگی قضایی به پرونده او آغاز شد.
در نهایت شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، این زندانی را از بابت اتهام «محاربه» به مجازات اعدام محکوم کرد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، یکی از محورهای اصلی پرونده، سوزاندن اموال عمومی عنوان شده است.
حکم صادرشده اکنون در مرحله فرجامخواهی قرار دارد و شعبه ۹ دیوان عالی کشور مسئول بررسی آن است.
چرا حکم اعدام پیمان گنجی با پرسشهای حقوقی روبهرو شده است؟
صدور حکم اعدام برای پروندههایی که محور اصلی آنها تخریب یا آسیب به اموال عمومی عنوان میشود، همواره محل بحث و اختلاف نظر میان حقوقدانان بوده است.
در حقوق کیفری، جرائمی که به مجازات اعدام منتهی میشوند باید دارای عناصر قانونی مشخص و بدون ابهام باشند. به همین دلیل، در پرونده پیمان گنجی نیز این پرسش مطرح شده است که آیا رفتار انتسابی به وی واجد تمامی شرایط قانونی لازم برای انتساب عنوان «محاربه» بوده است یا خیر.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که مجازات اعدام شدیدترین مجازات پیشبینیشده در قانون محسوب میشود و صدور آن مستلزم احراز دقیق تمامی ارکان قانونی جرم است.
آیا سوزاندن اموال عمومی به تنهایی مصداق محاربه محسوب میشود؟
مطابق ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی، محاربه زمانی محقق میشود که فرد با کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا برای ایجاد رعب و وحشت عمومی اقدام کند، به نحوی که موجب ناامنی در محیط شود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از پرونده پیمان گنجی، محور اصلی اتهام به سوزاندن اموال عمومی مربوط شده است. با این حال، در اطلاعات موجود اشارهای به استفاده از سلاح یا اقدام مسلحانه نشده است.
همین موضوع موجب شده برخی حقوقدانان بر ضرورت بررسی دقیق ارکان قانونی جرم محاربه در این پرونده تأکید کنند. در جرایمی که مجازات آن سلب حیات است، اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری ایجاب میکند که قانون به صورت محدود و دقیق تفسیر شود و هرگونه تردید درباره تحقق عناصر جرم به نفع متهم مورد ارزیابی قرار گیرد.
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۳ خردادماه ۱۴۰۵
